EURO là giải vô địch dành cho các đội tuyển quốc gia nam thuộc Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA), được tổ chức theo chu kỳ bốn năm. Điểm đặc biệt của giải nằm ở chỗ một đội có thể xếp thứ ba vòng bảng nhưng vẫn giành quyền đi tiếp, thậm chí bước lên ngôi vô địch như Bồ Đào Nha năm 2016.
Tây Ban Nha hiện là đương kim vô địch và cũng giữ kỷ lục với bốn lần đăng quang. Từ vòng chung kết chỉ có bốn đội năm 1960, EURO đã phát triển thành giải đấu gồm 24 đội và 51 trận.
Nội dung được cập nhật ngày 18/07/2026 theo điều lệ UEFA European Football Championship 2026–28.
EURO khác World Cup và Champions League như thế nào?
EURO có tên đầy đủ là UEFA European Football Championship, dịch sang tiếng Việt là Giải vô địch bóng đá châu Âu. Đây là sân chơi cấp đội tuyển quốc gia, vì vậy không nên nhầm với UEFA Champions League dành cho câu lạc bộ.
| Giải đấu | Đối tượng tham dự | Phạm vi | Chu kỳ |
|---|---|---|---|
| EURO | Đội tuyển quốc gia nam | Các liên đoàn thành viên UEFA | Bốn năm một lần |
| World Cup | Đội tuyển quốc gia nam | Toàn thế giới | Bốn năm một lần |
| Champions League | Câu lạc bộ | Các liên đoàn thành viên UEFA | Hằng năm |
Đội vô địch EURO được nâng Cúp Henri Delaunay sau trận chung kết. Cúp nguyên bản luôn thuộc quyền sở hữu và lưu giữ của UEFA, còn liên đoàn vô địch nhận một bản sao có kích thước thật.
Theo điều lệ 2026–28, UEFA trao 50 huy chương vàng cho đội vô địch và 50 huy chương bạc cho đội á quân. Giải không trao huy chương đồng theo thể thức hiện hành.
EURO 2028 diễn ra khi nào và ở đâu?
EURO 2028 là kỳ giải thứ 18, diễn ra từ ngày 09/06 đến 09/07/2028. Các trận đấu được tổ chức tại Anh, Scotland, Wales và Cộng hòa Ireland.
Giải sử dụng chín sân vận động thuộc tám thành phố. Trận khai mạc được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Wales ở Cardiff, trong khi hai trận bán kết và chung kết diễn ra tại Wembley, London.
Bắc Ireland từng tham gia hồ sơ đăng cai ban đầu nhưng không có địa điểm thi đấu trong lịch tổ chức cuối cùng. Vì vậy, Belfast không tổ chức trận đấu và Bắc Ireland không thuộc nhóm bốn đội được hưởng cơ chế suất dự phòng chủ nhà.
Thông tin về thời gian và địa điểm đã được UEFA công bố tại trang tổng quan chính thức EURO 2028. Khi giải đến gần, người xem có thể kiểm tra lịch thi đấu bóng đá để cập nhật giờ bóng lăn theo từng ngày.
Từ ý tưởng của Henri Delaunay đến vòng chung kết 24 đội
Ý tưởng thành lập một giải vô địch cấp đội tuyển châu Âu gắn liền với Henri Delaunay. Năm 1927, ông cùng nhà quản lý bóng đá người Áo Hugo Meisl đề xuất tổ chức một sân chơi riêng cho các đội tuyển trong châu lục.
Vòng loại kỳ đầu tiên bắt đầu năm 1958. Có 17 đội đăng ký tham dự, nhưng chỉ Pháp, Tiệp Khắc, Liên Xô và Nam Tư góp mặt ở vòng chung kết năm 1960.
Liên Xô đánh bại Nam Tư 2-1 sau hiệp phụ tại Paris để trở thành nhà vô địch châu Âu đầu tiên. Từ cột mốc đó, quy mô giải đấu liên tục được mở rộng:
- 1960–1976: Vòng chung kết có bốn đội.
- 1980: Quy mô tăng lên tám đội và lần đầu xuất hiện vòng bảng.
- 1996: EURO được mở rộng lên 16 đội.
- 2016: UEFA áp dụng thể thức 24 đội.
- 2028: Thể thức 24 đội tiếp tục được duy trì.
Trong quá trình phát triển, EURO từng áp dụng những quy định không còn xuất hiện ngày nay. Chung kết năm 1968 giữa Ý và Nam Tư phải đá lại sau khi trận đầu kết thúc với tỷ số 1-1. Ý thắng trận đá lại 2-0 để giành chức vô địch trên sân nhà.
EURO 2020 cũng trở thành một kỳ giải đặc biệt. Do đại dịch COVID-19, giải được chuyển sang mùa hè năm 2021 nhưng vẫn giữ nguyên tên gọi chính thức UEFA EURO 2020.
Con đường giành vé dự EURO 2028
Vòng loại EURO chủ yếu diễn ra theo thể thức bảng sân nhà và sân khách. Play-off chỉ được sử dụng để phân định những suất chưa có chủ sau giai đoạn này.
Vòng loại EURO 2028 có 12 bảng, mỗi bảng gồm bốn hoặc năm đội. Các trận đấu diễn ra từ tháng 3 đến tháng 11/2027.
- 12 đội đứng đầu bảng giành vé trực tiếp.
- Tám đội nhì bảng có thứ hạng tổng thể tốt nhất cũng được vào thẳng.
- Tối đa hai suất được bảo lưu cho những đội đồng chủ nhà có thành tích tốt nhưng chưa giành vé trực tiếp.
- Từ hai đến bốn suất còn lại được quyết định qua vòng play-off.
Play-off có sự tham dự của những đội nhì bảng còn lại và các đội đủ điều kiện từ UEFA Nations League 2026/27. Số suất cụ thể phụ thuộc vào việc có bao nhiêu suất dự phòng dành cho chủ nhà được sử dụng.
Do vòng loại có cả bảng bốn đội và năm đội, kết quả trước đội xếp cuối ở bảng năm đội sẽ không được tính khi UEFA so sánh thành tích tổng thể giữa các đội nhì bảng.
Vì sao đội xếp thứ ba vẫn có thể đi tiếp?
Vòng chung kết gồm 24 đội, được chia thành sáu bảng từ A đến F. Mỗi bảng có bốn đội thi đấu vòng tròn một lượt.
Cách tính điểm vẫn theo quy tắc quen thuộc:
- Đội thắng nhận 3 điểm.
- Hai đội hòa nhau nhận 1 điểm.
- Đội thua không có điểm.
Hai đội đứng đầu mỗi bảng giành 12 suất vào vòng 1/8. Bốn suất còn lại được trao cho bốn đội hạng ba có thành tích tốt nhất trong sáu bảng.
Cơ chế này giúp các đội vẫn còn cơ hội đi tiếp sau một khởi đầu không thuận lợi. Bồ Đào Nha là ví dụ nổi bật nhất: đội bóng này xếp thứ ba bảng F tại EURO 2016 nhưng sau đó vượt qua vòng loại trực tiếp và giành chức vô địch.
Người xem có thể theo dõi điểm số cùng khả năng đi tiếp của từng đội tại chuyên mục bảng xếp hạng bóng đá.
Cách phân hạng khi các đội bằng điểm
| Trường hợp | Thứ tự tiêu chí |
|---|---|
| Các đội trong cùng bảng bằng điểm | 1. Điểm đối đầu; 2. Hiệu số đối đầu; 3. Bàn thắng đối đầu; 4. Áp dụng lại ba tiêu chí trên cho những đội còn bằng nhau; 5. Hiệu số toàn bảng; 6. Tổng số bàn thắng; 7. Ít điểm phạt kỷ luật hơn; 8. Vị trí trên bảng xếp hạng tổng thể vòng loại châu Âu. |
| So sánh sáu đội đứng thứ ba | 1. Điểm số; 2. Hiệu số bàn thắng; 3. Tổng số bàn thắng; 4. Số trận thắng; 5. Ít điểm phạt kỷ luật hơn; 6. Vị trí trên bảng xếp hạng tổng thể vòng loại châu Âu. |
Nếu hai đội có cùng điểm, cùng số bàn thắng và bàn thua, đồng thời hòa nhau ở lượt cuối, họ có thể đá luân lưu ngay sau trận để phân hạng. Quy định này chỉ áp dụng khi không có đội thứ ba cùng điểm.
Chi tiết về vòng loại, cách phân hạng và lộ trình thi đấu được quy định trong điều lệ UEFA European Football Championship 2026–28.
Khi một trận đấu quyết định cả hành trình
Sau vòng bảng, 16 đội bước vào giai đoạn loại trực tiếp gồm vòng 1/8, tứ kết, bán kết và chung kết. Mỗi cặp đấu chỉ diễn ra một trận theo nhánh được UEFA xác định từ trước.
Nếu tỷ số hòa sau 90 phút, hai đội thi đấu thêm hai hiệp phụ, mỗi hiệp 15 phút. Trường hợp vẫn chưa phân định được thắng thua, loạt sút luân lưu sẽ quyết định đội đi tiếp.
EURO từng có trận tranh hạng ba nhưng UEFA đã loại bỏ trận đấu này từ kỳ giải năm 1984. Theo thể thức hiện hành, hai đội thua bán kết cùng dừng cuộc chơi, không được công nhận là đồng hạng ba và không nhận huy chương đồng.
Người hâm mộ có thể kiểm tra tỷ số sau mỗi trận tại chuyên mục kết quả bóng đá.
Trước những cuộc đối đầu loại trực tiếp, bảng kèo nhà cái hôm nay cung cấp thêm dữ liệu tham khảo về tương quan lực lượng và đánh giá trước trận.
Những chức vô địch khiến EURO trở nên khó đoán
EURO không chỉ ghi dấu bằng thành công của những đội tuyển giàu truyền thống. Giải đấu từng chứng kiến nhiều hành trình vượt ngoài dự đoán.
Đan Mạch từ đội thay thế đến nhà vô địch năm 1992
Đan Mạch không giành vé qua vòng loại nhưng được gọi thay Nam Tư trước khi giải khởi tranh. Đội bóng Bắc Âu sau đó vượt qua Hà Lan ở bán kết và đánh bại Đức 2-0 trong trận chung kết.
Hy Lạp tạo địa chấn tại EURO 2004
Hy Lạp bước vào giải với ít kỳ vọng nhưng lần lượt vượt qua nhiều đối thủ mạnh. Trong trận chung kết, họ đánh bại chủ nhà Bồ Đào Nha 1-0 để giành danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử.
Bồ Đào Nha đăng quang dù đứng thứ ba vòng bảng
Bồ Đào Nha không thắng trận nào tại vòng bảng EURO 2016 nhưng vẫn đi tiếp nhờ nằm trong nhóm đội hạng ba có thành tích tốt. Đội tuyển này sau đó đánh bại Pháp 1-0 trong hiệp phụ của trận chung kết.
Tây Ban Nha thiết lập kỷ lục mới
Tây Ban Nha là đội tuyển duy nhất bảo vệ thành công chức vô địch, với hai danh hiệu liên tiếp vào các năm 2008 và 2012. Sau chiến thắng 2-1 trước Anh tại chung kết EURO 2024, họ trở thành đội đầu tiên bốn lần đăng quang.
Bảng vàng EURO sau 17 kỳ giải
| Đội tuyển | Số lần vô địch | Các năm đăng quang |
|---|---|---|
| Tây Ban Nha | 4 | 1964, 2008, 2012, 2024 |
| Đức | 3 | 1972, 1980, 1996 |
| Pháp | 2 | 1984, 2000 |
| Ý | 2 | 1968, 2020 |
| Liên Xô | 1 | 1960 |
| Tiệp Khắc | 1 | 1976 |
| Hà Lan | 1 | 1988 |
| Đan Mạch | 1 | 1992 |
| Hy Lạp | 1 | 2004 |
| Bồ Đào Nha | 1 | 2016 |
Thành tích của Đức trong bảng bao gồm hai chức vô địch dưới tên Tây Đức vào các năm 1972 và 1980. Anh đã hai lần vào chung kết, tại EURO 2020 và 2024, nhưng chưa từng đăng quang.
Những kỷ lục cá nhân khó bị bỏ qua
Tính đến hết EURO 2024, các kỷ lục và dấu ấn cá nhân đáng chú ý gồm:
- Cristiano Ronaldo: Ghi 14 bàn, ra sân 30 trận và là cầu thủ duy nhất tham dự sáu vòng chung kết EURO.
- Michel Platini: Ghi chín bàn tại EURO 1984, giữ kỷ lục số bàn thắng trong một kỳ giải.
- Andrés Iniesta: Vô địch năm 2008 và 2012, đồng thời được bình chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất EURO 2012.
- Antoine Griezmann: Ghi sáu bàn và giành cả danh hiệu Vua phá lưới lẫn Cầu thủ xuất sắc nhất EURO 2016.
- Gianluigi Donnarumma: Trở thành thủ môn đầu tiên nhận danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải sau khi cùng Ý vô địch EURO 2020.
- Lamine Yamal: Ra sân khi mới 16 tuổi 338 ngày và ghi bàn khi 16 tuổi 362 ngày tại EURO 2024.
Các số liệu được đối chiếu với thống kê kỷ lục EURO do UEFA công bố.
Câu hỏi thường gặp về EURO
EURO được tổ chức mấy năm một lần?
Vòng chung kết EURO diễn ra bốn năm một lần. EURO 2020 tổ chức năm 2021 là trường hợp ngoại lệ do đại dịch COVID-19.
Vì sao đội đứng thứ ba vẫn được đi tiếp?
Thể thức 24 đội cần xác định 16 đội vào vòng 1/8. Ngoài 12 đội nhất và nhì bảng, bốn đội hạng ba có thành tích tốt nhất nhận những suất còn lại.
EURO có trận tranh hạng ba không?
Không còn. UEFA đã bỏ trận tranh hạng ba kể từ EURO 1984.
Đội tuyển nào vô địch EURO nhiều nhất?
Tây Ban Nha giữ kỷ lục với bốn chức vô địch vào các năm 1964, 2008, 2012 và 2024.
EURO tiếp theo diễn ra khi nào?
EURO 2028 diễn ra từ ngày 09/06 đến 09/07/2028 tại Anh, Scotland, Wales và Cộng hòa Ireland.
Kết luận
Điểm hấp dẫn của EURO nằm ở khoảng cách rất nhỏ giữa thành công và bị loại. Một đội chỉ có ba trận vòng bảng để sửa sai, trong khi từ vòng 1/8, một khoảnh khắc có thể kết thúc cả hành trình.
Trước mỗi lượt đấu, bạn có thể tham khảo chuyên mục soi kèo và nhận định bóng đá trên Keonhacai5 để cập nhật lực lượng, phong độ và những thông tin đáng chú ý của từng đội tuyển.